
Instytut Ekologii Akustycznej otrzymał wezwanie przedsądowe od Kancelarii Prawnej Viggen, reprezentującejStowarzyszenie Wiechlice, właściciela strzelnicy Airbase Shooting Range Wiechlice. Pismo zawiera żądanie sprostowania, przeprosin oraz usunięcia artykułu opublikowanego na portalu instytut.ngo w listopadzie 2025 roku.
To kolejny przypadek ataku prawnego związanego ze strzelnicą w Wiechlicach. Wcześniej podobne wezwania otrzymali mieszkańcy okolicznych miejscowości – osoby pokrzywdzone hałasem, które odważyły się publicznie mówić o problemie. W jednym z wezwań pojawiły się nawet nieetyczne odniesienia do stanu zdrowia psychicznego członka rodziny aktywistki.
Zaznaczmy wyraźnie: nikt nie ma nic przeciwko strzelnicy. Problem dotyczy hałasu, który wykracza poza granice obiektu i niszczy życie dziesiątkom rodzin oraz zagraża przyrodzie na obszarze Natura 2000. Jak mówi zasada prawa środowiskowego: „Niech strzelają, ale niech hałas trzymają u siebie."
Zanim przejdziemy do szczegółowej analizy, przedstawiamy nasze stanowisko:
Nie zgadzamy się z żądaniami kancelarii. Artykułu nie usuniemy. Przeprosin nie opublikujemy. Sprostowania nie zamieścimy.
Nasze działania wynikają ze stanu faktycznego i mieszczą się w granicach prawa i są chronione przez:
Instytut Ekologii Akustycznej to Organizacja Pożytku Publicznego wpisana do rejestru OPP od 2019 roku, prowadząca działalność strażniczą i dziennikarską w interesie publicznym. Nasz artykuł oparty jest na:
Próba zastraszenia nas wezwaniem typu SLAPP nie tylko nie powstrzyma naszych działań – wręcz je zintensyfikuje.
Poniżej przedstawiamy szczegółową analizę prawną wezwania Kancelarii Viggen, punkt po punkcie.
PUNKT 1: Zarzut o „brak zezwoleń" – manipulacja pojęciami prawnymi
Co pisze kancelaria:
„Artykuł twierdzi, że strzelnica działa bez wymaganych prawem zezwoleń. To informacja nieprawdziwa. Działalność strzelnicy opiera się na zatwierdzonych regulaminach i decyzjach administracyjnych wydanych przez uprawnione organy. W szczególności Burmistrz Szprotawy wydał decyzje nadające rygor prawny regulaminom strzelnic (np. decyzja znak: WI.7010.145.2022 z 10.08.2022 oraz znak: WI.7010.82.2023 z 14.04.2023)."
Nasza analiza:
To klasyczna manipulacja prawna, polegająca na celowym myleniu pojęć.
Zatwierdzenie regulaminu strzelnicy (na podstawie art. 47 ustawy o broni i amunicji) to dokument określający zasady bezpieczeństwa użytkowania obiektu – kto może strzelać, jakie są procedury bezpieczeństwa itp.
Pozwolenie na budowę (na podstawie ustawy Prawo budowlane) to zupełnie inny dokument, niż regulamin strzelnicy, stanowi pozwoleniena wzniesienie obiektu budowlanego, poprzedzona analizą wpływu na środowisko.
To nie są zamienne dokumenty. Zatwierdzenie regulaminu nie legitymizuje potencjalnej samowoli budowlanej.
Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 sierpnia 2025 r. (III SA/Gd 241/25) oraz wyrokiem WSA w Krakowie z 25 marca 2025 r. (II SA/Kr 32/25), utworzenie strzelnicy wymaga pozwolenia na budowę. Kwestia, czy strzelnica w Wiechlicach powstała zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, nie została rozstrzygnięta przez decyzje, na które powołuje się kancelaria.
Zapowiedź działań wobec PINB
W związku z powyższym, Instytut Ekologii Akustycznej kieruje pismo do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żaganiu z wnioskiem o:
Skoro Kancelaria Viggen powołuje się na „legalność" strzelnicy, nie powinna mieć nic przeciwko weryfikacji tej tezy przez właściwy organ nadzoru budowlanego. A gdyby zależało jej na transparentności to by takie pozwolenia nam przedłożyła - na słowo jednak w tym wypadku nie wierzymy.
Wniosek: Argument kancelarii jest pozorny i wprowadza w błąd.
PUNKT 2: Zarzut o „brak przekroczenia norm hałasu" – wewnętrzna sprzeczność
Co pisze Kancelaria:
„W artykule sugeruje się, że strzelnica miała przekroczyć dopuszczalne normy hałasu. Takie stwierdzenie nie znajduje potwierdzenia w faktach. Do tej pory nie odnotowano oficjalnych pomiarów ani raportów jednostki kontrolnej potwierdzających przekroczenia. Co więcej, pomiar hałasu wykonany przez akredytowaną jednostkę na wniosek Urzędu Miejskiego w Szprotawie wykazał, że poziom dźwięku stanowił przekroczenia obowiązujących limitów."
Nasza analiza:
Przeczytajmy to jeszcze raz:
Cóż, Kancelaria Viggen w jednym akapicie zaprzecza sama sobie. Najpierw twierdzi, że nie ma dowodów na przekroczenia norm, a w następnym zdaniu sama przyznaje, że pomiar wykazał przekroczenia. To albo rażące niedbalstwo profesjonalnej kancelarii prawnej, albo freudowska pomyłka ujawniająca prawdę.
Niezależnie od interpretacji, Sąd Rejonowy w Żaganiu wydał nakazowy z 29 września 2025 r., w którym uznał prezeskę SW, – za winną wykroczenia z art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń (zakłócanie spokoju), i wymierzył karę grzywny.
Wyrok dotyczy okresu od 5 kwietnia 2024 r. do 8 czerwca 2025 r. i wskazuje na „daleko niosący się hałas" działający na szkodę ponad 50 imiennie wymienionych mieszkańców.
Kancelaria prawna, działając jako profesjonalista, powinna posiadać, wiedzę że generowanie hałasu ponad przeciętną miarę skutkuje naruszeniem dóbr osobistych, w szczególności takich jak zdrowie, prawo do spokoju, życia w środowisku pozbawionym zanieczyszczeń (w tym hałasu) pozostaje pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach (art. 23 Kodeksu cywilnego).
Wezwanie wystosowane przez Kancelarię Viggen koncentruje się niemal wyłącznie na wynikach pomiarów akustycznych, sugerując że bez „oficjalnego przekroczenia norm" nie ma problemu. To podejście, nie znajduje uzasadnienia, w rzeczywistości, gdyż faktem jest że działalność strzelnicy generuje hałas rezonujący na sąsiednie nieruchomości.. A swoją drogą chętnie przyjrzymy się wynikom, opisowi i metodologii samego pomiaru oraz samemu laboratorium akredytowanemu. Zwłaszcza, że z uzyskanych informacji koszt takiego pomiaru był znacznie poniżej średnich stawek rynkowych.
Każda kancelaria prawna specjalizująca się w ochronie dóbr osobistych, działając jako profesjonalista powinna posiadać wiedzę, że przepisy prawa w zakresie prawa rzeczowego, dóbr osobistych, czy przepisy prawa o wykroczeniach, odnoszące się do immisji hałasu, zakłócania spokoju, nie warunkują udzielenia ochrony od „oficjalnego przekroczenia norm”, gdyż:
Mieszkańcy słyszą strzały z odległości 4 kilometrów. 90 000 strzałów pada podczas jednych zawodów. Czy naprawdę mamy wierzyć, że przy takiej skali działalności, graniczącej działkami z obszarem Natura 2000, nie było przekroczeń? A nawet jeśli akurat podczas pomiaru nie było – to nie oznacza braku naruszenia dóbr osobistych i nie oznacza, że w innych dniach tych przekroczeń nie było. Zobaczymy co wyjdzie na naszych pomiarach.
Kancelaria Viggen, reprezentując stowarzyszenie strzeleckie, zapewne posiada wiedzę, co do różnicy między normami akustycznymi i ich stosowania a dobrami osobistymi i przesłankami ochrony. Wybór argumentacji opartej wyłącznie na decybelach, jako warunku koniecznym, może świadczyć albo o braku wiedzy (wątpliwa u specjalistów), albo o świadomej próba wprowadzenia w błąd.
Wniosek: Argument kancelarii jest wewnętrznie sprzeczny, pomija fundamentalne podstawy prawne ochrony przed immisjami.
PUNKT 3: Zarzut o „nieuprawnioną kwalifikację SLAPP" – definicja mówi co innego
Co pisze kancelaria:
„Artykuł określa wysłane w sprawie wezwania przedsądowe jako pozew typu SLAPP. Tego rodzaju kwalifikacja jest nieuprawniona. (...) nasze wezwania przedsądowe były działaniem obronnym skierowanym przeciwko zorganizowanej kampanii dezinformacji i nękania."
Nasza analiza:
Zgodnie z Dyrektywą UE 2024/1069 (tzw. dyrektywa anty-SLAPP), SLAPP (Strategic Lawsuit Against Public Participation) to działania prawne mające na celu:
Czy wezwania Kancelarii Viggen spełniają te kryteria?
✅ Tak – wezwania zostały skierowane do:
✅ Tak – wezwania zawierają:
✅ Tak – wezwania mają na celu:
Okoliczność obciążająca: Wezwanie do jednej z aktywistek (5 listopada 2025 r.) zawierało nieetyczne odniesienia do stanu zdrowia psychicznego jej brata, sugerując że „wykorzystuje osobę chorą na schizofrenię". To wykracza poza granice dozwolonej argumentacji prawnej.
Wniosek: Seria wezwań Kancelarii Viggen spełnia wszystkie kryteria definicyjne SLAPP zgodnie z prawem UE.
PUNKT 4: Etykieta „NIMBY" – próba dyskredytacji obywateli
Co pisze kancelaria:
„Część protestów i zarzutów wobec strzelnicy ma typowy charakter NIMBY (ang. Not In My Backyard). (...) część przeciwników strzelnicy kieruje się głównie subiektywną niechęcią do jej obecności w pobliżu własnych domów, a nie obiektywną analizą naruszeń prawa."
Czym jest NIMBY?
NIMBY (akronim od angielskiego Not In My Back Yard – „nie na moim podwórku") to termin, który pojawił się w języku angielskim około 1980 roku. Określenie to stosuje się do osób sprzeciwiających się pewnym inwestycjom w swoim najbliższym sąsiedztwie.
Termin ma zabarwienie pejoratywne i jest często używany przez inwestorów oraz ich przedstawicieli prawnych, aby zdyskredytować protesty społeczne jako „egoistyczne" lub „irracjonalne". Ma to sugerować, że protestujący kierują się wyłącznie partykularnymi interesami, a nie obiektywnymi przesłankami.
Nasza analiza:
Określanie mieszkańców Wiechlic mianem „NIMBYków" jest manipulacją retoryczną mającą na celu ich dyskredytację. Jest to całkowicie nieuprawnione, ponieważ:
Zastosowanie etykiety NIMBY w sytuacji, gdy sąd potwierdził naruszenie prawa, jest nie tylko nieuzasadnione, ale wręcz obraźliwe wobec pokrzywdzonych. Sugeruje ono, że ich cierpienie jest „wyimaginowane" lub „przesadzone" – mimo prawomocnego wyroku skazującego.
Wniosek: Etykieta NIMBY to próba odwrócenia uwagi od faktycznych naruszeń prawa i zdyskredytowania obywateli korzystających z konstytucyjnych praw.
PUNKT 5: Żądanie sprostowania
Nasza analiza:
To twierdzenie jest nierzetelne
Zostało wszczęte postępowanie w sprawie naruszenia przez prezes organizacji pod nazwą SW, prowadzącą Strzelnic, art. 51 kodeksu wykroczeń (zakłócenie spokoju), w ramach którego sąd wydał wyrok uznający winę.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 Prawa prasowego, redaktor naczelny odmawia opublikowania sprostowania, jeżeli:
Żądane sprostowanie wprost podważa fakt wszczęcia postępowania o wykroczenie, tj. o czyn z art. 51 kw – twierdzenie kancelarii o braku przekroczenia norm jest sprzeczne z ustaleniami w sprawie o zakłócaniu spokoju.
Wniosek: Podstawa prawna odmowy sprostowania istnieje – wbrew twierdzeniom kancelarii.
PUNKT 6: Żądanie usunięcia artykułu – próba cenzury
Co pisze kancelaria:
„Wzywamy do trwałego usunięcia z Państwa serwerów przedmiotowego artykułu (...) Utrzymywanie tekstu zawierającego nieprawdziwe twierdzenia stanowi kontynuację bezprawnej publikacji."
Nasza analiza:
To próba cenzury działalności dziennikarskiej i strażniczej.
Wniosek: Żądanie stanowi naruszenie konstytucyjnych wolności i potwierdza charakter SLAPP całego wezwania.
PUNKT 7: „Bezpieczeństwo narodowe" – instrumentalizacja wojny
Co pisze kancelaria:
„Żyjemy w czasach wyjątkowo niepewnych – zaledwie kilkaset kilometrów od naszych granic toczy się pełnoskalowa wojna (...) umiejętność posługiwania się bronią palną (...) staje się ważnym elementem świadomości obywatelskiej i obronnej."
Nasza analiza:
To manipulacja emocjonalna i instrumentalizacja wojny w Ukrainie.
Ale jest tu głębsza hipokryzja. Kancelaria powołuje się na obronę kraju i patriotyzm, jednocześnie reprezentując podmiot, który:
Jaki jest sens „ćwiczeń do obrony kraju", jeśli jednocześnie niszczy się życie obywatelom tego kraju? Czy patriotyzm polega na tym, że 50 rodzin ma cierpieć, żeby kilku entuzjastów broni mogło strzelać bez ograniczeń? Czy „świadomość obronna" oznacza prawo do ignorowania praw innych ludzi?
Prawdziwa obrona kraju zaczyna się od szacunku dla jego obywateli – nie od niszczenia im życia i nazywania ich „NIMBYkami", gdy protestują.
Wniosek: Argument jest irrelewantny prawnie, stanowi manipulację emocjonalną i obnaża hipokryzję strony przeciwnej.
Kancelaria Prawna Viggen specjalizuje się w obsłudze prawnej strzelnic i środowiska strzeleckiego. Jest to informacja istotna dla zrozumienia kontekstu sprawy.
Oczywiście, każdy adwokat ma obowiązek bronić interesów swojego klienta – to fundament zawodu. Jednak Kodeks Etyki Adwokackiej nakłada również inne obowiązki:
Pismo Kancelarii Viggen zawiera wewnętrzną sprzeczność (twierdzenie o braku przekroczeń i jednoczesne przyznanie, że pomiar wykazał przekroczenia), fałszywe twierdzenie o braku prawomocnego wyroku oraz lawirowanie pojęciami prawnymi (mylenie regulaminu z pozwoleniem na budowę).
Czy można „przez przypadek" popełnić tak elementarne błędy? Czy może raczej mamy do czynienia z celową strategią argumentacyjną, która ma wprowadzić w błąd i wywrzeć presję psychologiczną?
Temida ma zawiązane oczy nie po to, by prawnicy mogli bezkarnie manipulować faktami – lecz po to, by prawo służyło sprawiedliwości, a nie tylko tym, których stać na agresywną reprezentację prawną.
Idea adwokatury opiera się na założeniu, że każdy ma prawo do obrony – ale ta obrona powinna odbywać się w granicach prawdy i etyki zawodowej. Wezwania typu SLAPP, pełne manipulacji i fałszywych twierdzeń, podważają zaufanie do całego systemu prawnego.
Sprawa ma wymiar transgraniczny:
Ten transgraniczny element uzasadnia zgłoszenie sprawy do organizacji międzynarodowych monitorujących przypadki SLAPP.
W związku z otrzymanym wezwaniem, Instytut Ekologii Akustycznej rozszerza działania strażnicze o aspekty środowiskowe funkcjonowania strzelnicy.
Wpływ na obszar Natura 2000
Strzelnica Airbase Shooting Range Wiechlice zlokalizowana jest na granicy obszaru Natura 2000 – Bory Dolnośląskie (PLB020005), terenu ochrony ptaków o powierzchni 172 093 ha.
Skoro mieszkańcy słyszą strzały z odległości 4 kilometrów, to skala spustoszenia w bioróżnorodności na przylegającym obszarze Natura 2000 może być ogromna.
Emisja hałasu o natężeniu przekraczającym 90 dB podczas zawodów z seriami wystrzałów stanowi bezpośrednie zagrożenie dla awifauny, powodując:
Potencjalne zanieczyszczenie gleby i wód gruntowych ołowiem
Badania naukowe jednoznacznie wskazują, że strzelnice stanowią znaczące źródło zanieczyszczenia ołowiem. Według badań opublikowanych w czasopiśmie „Science of the Total Environment" (2022), stężenia ołowiu w glebach strzelnic mogą wynosić od 791 do 7265 mg/kg – dziesiątki do nawet setek razy więcej niż w próbkach kontrolnych.
Ołów z pocisków:
Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia w Polsce przeprowadził badania gleb na terenach strzelnic, wykazując wysokie stężenia metali ciężkich (ołów, arsen, miedź). Rzecznik Praw Obywatelskich składał już skargi dotyczące przenikania ołowiu do wód gruntowych ze strzelnic – uznając, że jest to aspekt wymagający zbadania w ramach przeglądu ekologicznego.
Współpraca z organizacjami ekologicznymi
Instytut Ekologii Akustycznej jest w trakcie nawiązywania współpracy z organizacjami działającymi na rzecz ochrony innych elementów środowiska naturalnego:
Hałas to tylko jeden z aspektów potencjalnego wpływu strzelnicy na środowisko. Kompleksowa analiza wymaga spojrzenia interdyscyplinarnego.
Sprawa Wiechlic to nie jednostkowy przypadek. Instytut Ekologii Akustycznej prowadzi obecnie interwencję dotyczącą strzelnicy w Maryninie (instytut.ngo/interwencje/marynino), gdzie mieszkańcy również zmagają się z uciążliwym hałasem.
Co więcej, od momentu rozpoczęcia działań związanych z Wiechlicami, otrzymaliśmy już:
Te liczby pokazują, że mamy do czynienia z systemowym problemem. Strzelnice powstają i działają często z pominięciem praw mieszkańców do spokoju i zdrowego środowiska. Branża strzelecka zdaje się zakładać, że jej prawo do strzelania jest ważniejsze niż prawo wszystkich innych do ciszy.
Tak nie jest. Prawo do prowadzenia działalności gospodarczej nie oznacza prawa do niszczenia życia sąsiadom. Każda strzelnica może – i powinna – działać w sposób minimalizujący uciążliwość dla otoczenia. Technologie wyciszające istnieją. Godziny działania można ograniczyć. Lokalizacje można wybierać odpowiedzialnie.
Jeśli właściciele strzelnic tego nie rozumieją, będziemy im to tłumaczyć – publicznie i konsekwentnie.
Zgłoszenie do CASE (Coalition Against SLAPPs in Europe) zostało wysłane. Sprawa Wiechlic dołącza do europejskiej bazy przypadków SLAPP, co zapewnia międzynarodową widoczność i wsparcie eksperckie.
O rozwoju sytuacji na bieżąco informujemy:
W związku z potencjalnym wpływem strzelnicy na obszar Natura 2000 Bory Dolnośląskie (PLB020005), Instytut kieruje informacje do:
Instytut kieruje także pismo do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żaganiu z wnioskiem o zbadanie zgodności strzelnicy z przepisami Prawa budowlanego.
W związku z powyższą analizą, Instytut Ekologii Akustycznej:
