Szpitale w hałasie – gdy ulica osłabia pracę lekarzy

Instytut Ekologii Akustycznej przeprowadził pomiary akustyczne przy pięciu warszawskich szpitalach w ramach projektu „Raport: Hałas w Mieście. Warszawa 2024-2025″. Wyniki są alarmujące – żadna z badanych placówek nie funkcjonuje w środowisku akustycznym zgodnym z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia. Otoczenie szpitali generuje hałas, który może osłabiać efekty pracy personelu medycznego.

Pacjenci trafiają do szpitala, aby wyzdrowieć. Lekarze i pielęgniarki robią wszystko, co w ich mocy. Tymczasem już sama droga na oddział – przez głośne otoczenie – może pogarszać stan zdrowia pacjentów.

Seniorka z nadciśnieniem jedzie do przychodni na kontrolę ciśnienia. Zanim wejdzie do gabinetu, musi przejść przez środowisko akustyczne przekraczające normy WHO o kilkadziesiąt decybeli. Tętno przyspiesza, ciśnienie skacze, kortyzol zalewa organizm. Kiedy lekarz zakłada jej mankiet – wyniki są gorsze niż gdyby zmierzyła ciśnienie w domu.

Wyniki pomiarów przy szpitalach (kwiecień-lipiec 2025)

Polska norma dla terenów szpitalnych w miastach to 61 dB w dzień. WHO zaleca maksymalnie 53 dB. Wszystkie badane szpitale przekraczają obie wartości.

Niewidzialny wróg – hałas niskotonowy

Szczególnie niepokojący jest hałas niskotonowy – głębokie, basowe tony, które polskie przepisy praktycznie ignorują. Różnica między pomiarem w skali A (standardowa) a skali C (uwzględniająca niskie częstotliwości) przekracza przy szpitalach 13-17 decybeli.

„Hałas niskotonowy nie jest głośny w klasycznym sensie, ale potrafi wniknąć przez ściany i okna, utrzymując się nawet wtedy, gdy w sali szpitalnej jest pozornie spokojnie. Silniej aktywuje układ współczulny, może wpływać na funkcjonowanie tarczycy i gospodarkę hormonalną, wywołuje zmęczenie, drażliwość i trudności z koncentracją” – wyjaśnia dr Anna Ścibak, lekarz współpracujący z projektem.

Rekordzista: Wojewódzki Szpital Zakaźny na Wolskiej

Najgorsza sytuacja panuje w otoczeniu Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego. Jednogodzinny pomiar (25 maja 2025) wykazał:

• LAeq 77,8 dB – przekroczenie normy WHO o prawie 25 decybeli
• LAFmax 109,2 dB – szczyty porównywalne z koncertem rockowym
• LCeq 95,2 dB – ekstremalna obecność hałasu niskotonowego
• LCPKmax 128,3 dB – impulsy zbliżone do progu bólu

Głównym źródłem hałasu jest ul. Wolska – jedna z głównych arterii Woli, gdzie ruch samochodowy miesza się z tramwajowym i regularnie pojawiają się pojazdy z modyfikowanymi układami wydechowymi.

Gdy hałas osłabia leczenie

Badania naukowe jednoznacznie wskazują, że hałas w środowisku szpitalnym:

• Wydłuża czas rekonwalescencji – pacjenci narażeni na hałas potrzebują więcej czasu na powrót do zdrowia
• Zaburza sen – kluczowy element procesu zdrowienia
• Podnosi ciśnienie krwi – szczególnie niebezpieczne dla pacjentów kardiologicznych
• Zwiększa poziom kortyzolu – hormonu stresu osłabiającego układ odpornościowy

„Organizm reaguje na hałas jak na sygnał zagrożenia – podnosi tętno, ciśnienie, zwiększa wydzielanie hormonów stresu. Jeśli bodziec trwa miesiącami czy latami, układ naczyniowy zaczyna się przebudowywać. U pacjentów szpitalnych ten mechanizm działa przeciwko procesowi leczenia” – dodaje dr Ścibak.

Co można zrobić?

Instytut Ekologii Akustycznej apeluje o:

• Strefy ograniczonej prędkości przy szpitalach (tempo 30) – każde 10 km/h redukcji to 2-3 dB mniej hałasu
• Pasy zieleni izolacyjnej – wielowarstwowa roślinność może zredukować hałas o 5-10 dB
• Egzekwowanie przepisów – szczególnie dotyczących modyfikowanych układów wydechowych w pobliżu placówek zdrowia
• Uwzględnienie hałasu niskotonowego w polskich normach – obecne przepisy opierają się wyłącznie na krzywej A

Kontekst projektu

Pomiary przy szpitalach to część szerszego badania środowiska akustycznego Warszawy. Do końca sierpnia 2025 roku zespół Instytutu przeprowadzi łącznie 100 pomiarów w różnych typach przestrzeni miejskiej.

Projekt "Raport: Hałas w Mieście. Warszawa 2024-2025" jest finansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 (PROO).

Całkowita wartość projektu wynosi 193 866,00 zł. Umowa nr 17/PROO/3/2024 dotycząca wniosku numer 62772-2 pt. 

WIĘCEJ NA TEMAT PROJEKTU

RAPORT: HAŁAS W MIEŚCIE