Instytut Ekologii Akustycznej przeprowadził pomiary akustyczne przy pięciu warszawskich szpitalach w ramach projektu „Raport: Hałas w Mieście. Warszawa 2024-2025″. Wyniki są alarmujące – żadna z badanych placówek nie funkcjonuje w środowisku akustycznym zgodnym z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia. Otoczenie szpitali generuje hałas, który może osłabiać efekty pracy personelu medycznego.
Pacjenci trafiają do szpitala, aby wyzdrowieć. Lekarze i pielęgniarki robią wszystko, co w ich mocy. Tymczasem już sama droga na oddział – przez głośne otoczenie – może pogarszać stan zdrowia pacjentów.
Seniorka z nadciśnieniem jedzie do przychodni na kontrolę ciśnienia. Zanim wejdzie do gabinetu, musi przejść przez środowisko akustyczne przekraczające normy WHO o kilkadziesiąt decybeli. Tętno przyspiesza, ciśnienie skacze, kortyzol zalewa organizm. Kiedy lekarz zakłada jej mankiet – wyniki są gorsze niż gdyby zmierzyła ciśnienie w domu.
Wyniki pomiarów przy szpitalach (kwiecień-lipiec 2025)
| Szpital | Data | LAeq | LAFmax | LCeq | Różnica A-C |
|---|---|---|---|---|---|
| Szpital Wolski | 13.04.2025 | 69,0 dB | 96,7 dB | 85,9 dB | 16,9 dB |
| Szpital Dzieciątka Jezus | 25.05.2025 | 72,3 dB | 102,6 dB | 88,3 dB | 16,0 dB |
| Woj. Szpital Zakaźny | 25.05.2025 | 77,8 dB | 109,2 dB | 95,2 dB | 17,4 dB |
| Szpital Czerniakowski | 27.05.2025 | 68,4 dB | 92,3 dB | 82,3 dB | 13,9 dB |
| Szpital Praski | 08.07.2025 | 73,3 dB | 101,6 dB | 86,5 dB | 13,2 dB |
Polska norma dla terenów szpitalnych w miastach to 61 dB w dzień. WHO zaleca maksymalnie 53 dB. Wszystkie badane szpitale przekraczają obie wartości.
Niewidzialny wróg – hałas niskotonowy
Szczególnie niepokojący jest hałas niskotonowy – głębokie, basowe tony, które polskie przepisy praktycznie ignorują. Różnica między pomiarem w skali A (standardowa) a skali C (uwzględniająca niskie częstotliwości) przekracza przy szpitalach 13-17 decybeli.
„Hałas niskotonowy nie jest głośny w klasycznym sensie, ale potrafi wniknąć przez ściany i okna, utrzymując się nawet wtedy, gdy w sali szpitalnej jest pozornie spokojnie. Silniej aktywuje układ współczulny, może wpływać na funkcjonowanie tarczycy i gospodarkę hormonalną, wywołuje zmęczenie, drażliwość i trudności z koncentracją” – wyjaśnia dr Anna Ścibak, lekarz współpracujący z projektem.
Rekordzista: Wojewódzki Szpital Zakaźny na Wolskiej
Najgorsza sytuacja panuje w otoczeniu Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego. Jednogodzinny pomiar (25 maja 2025) wykazał:
- LAeq 77,8 dB – przekroczenie normy WHO o prawie 25 decybeli
- LAFmax 109,2 dB – szczyty porównywalne z koncertem rockowym
- LCeq 95,2 dB – ekstremalna obecność hałasu niskotonowego
- LCPKmax 128,3 dB – impulsy zbliżone do progu bólu
Głównym źródłem hałasu jest ul. Wolska – jedna z głównych arterii Woli, gdzie ruch samochodowy miesza się z tramwajowym i regularnie pojawiają się pojazdy z modyfikowanymi układami wydechowymi.
Gdy hałas osłabia leczenie
Badania naukowe jednoznacznie wskazują, że hałas w środowisku szpitalnym:
- Wydłuża czas rekonwalescencji – pacjenci narażeni na hałas potrzebują więcej czasu na powrót do zdrowia
- Zaburza sen – kluczowy element procesu zdrowienia
- Podnosi ciśnienie krwi – szczególnie niebezpieczne dla pacjentów kardiologicznych
- Zwiększa poziom kortyzolu – hormonu stresu osłabiającego układ odpornościowy
„Organizm reaguje na hałas jak na sygnał zagrożenia – podnosi tętno, ciśnienie, zwiększa wydzielanie hormonów stresu. Jeśli bodziec trwa miesiącami czy latami, układ naczyniowy zaczyna się przebudowywać. U pacjentów szpitalnych ten mechanizm działa przeciwko procesowi leczenia” – dodaje dr Ścibak.
Co można zrobić?
Instytut Ekologii Akustycznej apeluje o:
- Strefy ograniczonej prędkości przy szpitalach (tempo 30) – każde 10 km/h redukcji to 2-3 dB mniej hałasu
- Pasy zieleni izolacyjnej – wielowarstwowa roślinność może zredukować hałas o 5-10 dB
- Egzekwowanie przepisów – szczególnie dotyczących modyfikowanych układów wydechowych w pobliżu placówek zdrowia
- Uwzględnienie hałasu niskotonowego w polskich normach – obecne przepisy opierają się wyłącznie na krzywej A
Kontekst projektu
Pomiary przy szpitalach to część szerszego badania środowiska akustycznego Warszawy. Do końca sierpnia 2025 roku zespół Instytutu przeprowadzi łącznie 100 pomiarów w różnych typach przestrzeni miejskiej.
Projekt "Raport: Hałas w Mieście. Warszawa 2024-2025" jest finansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 (PROO).
Całkowita wartość projektu wynosi 193 866,00 zł. Umowa nr 17/PROO/3/2024 dotycząca wniosku numer 62772-2 pt.
