Mieszkańcy Łochowa i Lisiego Ogona nazywają to teraz „brązową barierą”. Trudno o trafniejszą recenzję. Rok po tym, jak przy Panattoni Park Bydgoszcz IV pojawiły się nasadzenia, które miały być odpowiedzią – do końca nie wiadomo na c0 – na wizji lokalnej w maju 2026 roku zobaczyliśmy szpaler uschniętych tui. Nie las. Nie ekran. Nie „zieloną barierę”. Rząd brązowych krzaków za siatką.
Kiedy w naszym poprzednim tekście z marca tego roku – „Kilka drzewek zamiast prawdziwej ochrony” – analizowaliśmy te nasadzenia, postawiliśmy proste pytanie: czym one właściwie miały być? Nie było planu nasadzeń w rozumieniu architektury krajobrazu. Nie było celu funkcjonalnego. Nie było parametru akustycznego, do którego można by je odnieść. Nie było też jak widać planu pielęgnacji. Był wąski pas roślin, kilka metrów głębokości, z przerwami, złożony z młodych sadzonek – w momencie, gdy zapowiadały się wizyty mediów, w tym reportaż TVP1.
Z punktu widzenia akustyki napisaliśmy wtedy, że to rozwiązanie jest praktycznie bezwartościowe. Literatura jest tu jednoznaczna: żeby uzyskać zauważalną redukcję hałasu drogowego, pas roślinności musi mieć 15–30 metrów głębokości, drzewa docelowo 6–10 metrów wysokości, wysoką gęstość i pełną ciągłość – a przy hałasie niskotonowym z ciężarówek (poniżej 200–250 Hz) sama roślinność i tak jest niemal bezradna bez pełnowymiarowych ekranów.
Trudno nie mieć wrażenia, że nasadzenia były zabiegiem czysto pod publikę. Zaledwie kilka miesięcy później okazuje się, że dyskusja o skuteczności akustycznej była nawet zbyt uprzejma. Bo do dyskusji o skuteczności potrzebna jest żywa roślina.
Co Panattoni mówi o zieleni własnymi słowami
Tu mamy uproszczone zadanie, bo nie musimy formułować żadnego zarzutu – wystarczy zacytować materiały samej firmy.
W publikacji o rozwiązaniach opartych na przyrodzie (Nature-based Solutions) Panattoni deklaruje, że wdraża lasy kieszonkowe metodą Miyawaki: gęste nasadzenia z 25–30 gatunków drzew i krzewów dostosowanych do lokalnych warunków, w zagęszczeniu od 3 do 7 sztuk na metr kwadratowy. I dalej: takie lasy „poprawiają mikroklimat o około 4–10°C, redukują poziom hałasu od 10 do 40 dB, działając jak ekrany akustyczne, tzw. krajobrazy ciszy„, a także zwiększają bioróżnorodność owadów i ptaków.
W tej samej publikacji, w części „Korzyści ekologiczne”, firma zapewnia: „Rodzime gatunki roślin doskonale sprawdzają się w naszym klimacie, a przy tym nie wymagają intensywnej opieki czy stałego nawadniania. Dzięki temu są efektywne pod względem wykorzystania zasobów (wody) i opłacalne”. A o samych nasadzeniach kieszonkowych czytamy: „Tak dobrana zieleń nie wymaga nadmiernej pielęgnacji, a do jej podlewania można wykorzystać wodę deszczową”.
W komunikacji korporacyjnej Panattoni informuje, że tereny biologicznie czynne obsadza rodzimymi gatunkami drzew i krzewów, trawnikami krajobrazowymi i łąkami kwietnymi, a prace projektowe i nadzór nad wykonawcami powierza zespołowi wykwalifikowanych architektów i inżynierów krajobrazu.
Przy Panattoni Park Szczecin III – pierwszym w Polsce magazynie z certyfikatem BREEAM Outstanding – firma wylicza konkrety: 21 klonów i jarzębów, 8 dębów szypułkowych, ponad 200 krzewów (derenie, bzy), zasiane trawy. I dodaje, że nasadzenia nie wymagają podlewania, opierając się wyłącznie na opadach – „co potwierdza raport wykwalifikowanego ekologa”.
Przy Panattoni Park Konin, przy czwartym w Europie certyfikacie Outstanding, firma chwali się, że w dokumentacji projektu architektury krajobrazu opracowano 5-letni plan zarządzania bioróżnorodnością, a działania oparto na audycie wykwalifikowanego specjalisty.
Skala z materiałów prasowych: w samym 2021 roku Panattoni zasadziło 1045 drzew, 12 044 krzewy, ponad 400 000 m² trawnika i blisko 47 000 m² łąk kwietnych, a na terenach obiektów pojawiło się 57 hoteli dla owadów, domki dla bezkręgowców i ptaków, budki dla jeży oraz ule. Zieleń – jak podkreślano – jest „dostosowywana do specyfiki danej inwestycji, a jej realizacja konsultowana z ekologiem”.
A strategia „Go Earthwise with Panattoni” obiecuje wprost wsparcie lokalnych społeczności, poprawę infrastruktury i „intensywne nasadzenia zastępcze”.
Co z tego dotarło do Łochowa
Zestawmy to więc uczciwie, punkt po punkcie.
- Deklaracja: 25–30 gatunków drzew i krzewów. Łochowo: jeden gatunek – tuja.
- Deklaracja: 3–7 roślin na metr kwadratowy, gęsty, wielowarstwowy las. Łochowo: pojedynczy szpaler o głębokości kilku metrów, z przerwami w ciągłości.
- Deklaracja: gatunki rodzime, dostosowane do lokalnych warunków. Łochowo: żywotnik – iglak ozdobny pochodzenia północnoamerykańskiego, klasyk przydomowego płotu, jeden z najbardziej wrażliwych na suszę i przesuszenie podłoża.
- Deklaracja: zieleń, która „nie wymaga nadmiernej pielęgnacji”, a do podlewania wystarczy woda deszczowa. Łochowo: brązowe, uschnięte bryły igliwia w maju 2026 roku – mimo że tuja nie jest gatunkiem rodzimym i należy do najbardziej wrażliwych na przesuszenie.
- Deklaracja: 5-letni plan zarządzania bioróżnorodnością, nadzór architektów i inżynierów krajobrazu, konsultacja z ekologiem. Łochowo: nasadzenia, przy których do dziś nie wiemy, jaki miały cel, jaki parametr i jaki plan pielęgnacji.
- Deklaracja: redukcja hałasu 10–40 dB, „krajobrazy ciszy”. Łochowo: 0 dB, bo uschła roślina nie tłumi nawet własnego szumu na wiatrze.
Mieszkańcy mają rację ze swoim żartem. Po roku od nasadzeń jedyną barierą, jaka tam powstała, jest sucha bariera wizualna w kolorze brązowym. I to też nie na całej długości.
Dlaczego to nie jest drobiazg ogrodniczy
Można by powiedzieć: uschło, dosadzą. Problem polega na tym, że ta uschnięta tuja jest najlepszym możliwym dowodem w sprawie, którą prowadzimy od miesięcy.
Po pierwsze, obnaża charakter tych nasadzeń. Roślinność sadzona jako element infrastruktury ochronnej ma projekt, gatunki docelowe, plan pielęgnacji i podlewania na pierwsze lata oraz odbiór. Roślinność sadzona jako element komunikacji wizerunkowej – przed wizytą kamer – ma tylko datę posadzenia. Po tym, co zostało po kilku miesiącach, widać, do której kategorii należały nasadzenia w Łochowie.
Po drugie, uderza w wiarygodność całej narracji certyfikacyjnej. Panattoni Park Bydgoszcz IV prezentowany jest z certyfikatem BREEAM Excellent. Tymczasem BREEAM ocenia przede wszystkim parametry samego budynku – efektywność energetyczną, zużycie wody wewnątrz obiektu, izolacyjność akustyczną przegród – a systemowo nie obejmuje hałasu operacyjnego generowanego przez setki ciężarówek, place manewrowe i nocny załadunek. Można mieć jeden z najwyższych certyfikatów środowiskowych i jednocześnie nie zapewnić najbliższym sąsiadom nawet minimalnej ochrony akustycznej.
Po trzecie, to nie jest jednostkowe potknięcie. Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 7 marca 2025 r. (sygn. SKO.OS/41.9/883/2024/20082/BL) w sprawie innej inwestycji tego samego dewelopera – w Bojkowie/Zabrzu – formalnie potwierdziło, że ocena oddziaływania objęła jedynie hałas z wentylatorów i urządzeń wewnątrz hali, całkowicie pomijając emisję z ruchu pojazdów, choć sam raport przewidywał do 192 ciężarówek i 383 samochodów osobowych dziennie, w tym 32 ciężarówki w najmniej korzystnej godzinie nocnej. To administracyjny dowód na powtarzalność wzorca: dbałość o parametry budynku, obojętność wobec tego, co ten budynek robi sąsiadom.
Po czwarte – i to najważniejsze – realny problem trwa. Pomiary z nocy z 8 na 9 września 2025 roku pokazały 20-minutowy załadunek około północy, w odległości mniejszej niż 60 metrów od domów, z hałasami impulsowymi przekraczającymi 82 dBC. Niezależne pomiary klasy 1. wykazały, że przy formalnej zgodności z normą w ważeniu A (LAeq 46,1 dBA) różnica między ważeniem A i C sięgała 16–17 dB – czyli dominują częstotliwości, których polskie prawo w praktyce nie widzi. Żadna tuja, sucha ani zielona, tego nie zmieni.
* * *
Firma, która w swoich materiałach obiecuje „krajobrazy ciszy” o redukcji hałasu 10–40 dB, gęste lasy z 25–30 gatunków, gatunki rodzime niewymagające podlewania i pięcioletnie plany zarządzania bioróżnorodnością, zostawiła mieszkańcom Łochowa uschnięty szpaler tui. Jeśli ktoś szukał definicji greenwashingu, nie trzeba jej pisać. Wystarczy pojechać na ulicę Gminną i zrobić zdjęcie.
Materiał powstał w ramach projektu „Za fasadą zielonego Panattoni. Interwencja obywatelska w sprawie naruszeń środowiskowych” jest realizowany w ramach Dotacji Szybkiego Reagowania Programu Równych Praw, prowadzonego przez Fundację im. Stefana Batorego i finansowanego ze środków unijnego programu Obywatele, Równość, Prawa i Wartości (CERV). Wniosek nr PRP-DSR1/0020. Okres realizacji: styczeń-czerwiec 2026. Wysokość dotacji: 39 911,00 zł.
Finansowane przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej. Unia Europejska ani organ przyznający nie ponoszą za nie odpowiedzialności.
