Komisja Ochrony Środowiska Rady m.st. Warszawy przygotowała projekt stanowiska w sprawie hałasu. Po dwóch latach od posiedzenia, na którym mieszkańcy, organizacje i eksperci pokazali skalę problemu, efektem jest apel do Rządu RP i Parlamentu. Nie ma w nim ani jednego zobowiązania samego miasta. Publikujemy projekt stanowiska Rady (druk nr 187 z 27 sierpnia 2026 r.) i nasze pełne stanowisko.
Hałas to jeden z najpoważniejszych środowiskowych problemów zdrowotnych w Polsce. Według danych Europejskiej Agencji Środowiska jego koszty zdrowotne sięgają 0,71% PKB rocznie. W przełożeniu na polską gospodarkę to ok. 28 mld zł każdego roku, czyli dwa razy więcej, niż w tym roku brakuje w budżecie NFZ. To utracone zdrowie, lata życia i przedwczesne zgony.
Samorząd stolicy ma w tej sprawie realne narzędzia. Mimo to w projekcie stanowiska Komisja uznała, że najważniejsze jest zaapelowanie do władz centralnych i samemu bezczynne czekanie na cud, jak przez ostatnie lata. Innymi słowy – działanie na alibi.
Tydzień dla nas, dwa lata dla Rady
W październiku 2024 r. wzięliśmy udział we wspólnym posiedzeniu Komisji Ochrony Środowiska oraz Komisji Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego, poświęconym hałasowi. Już na starcie musieliśmy walczyć o możliwość wyświetlenia prezentacji z naszymi danymi. Sytuacja zmieniła się dopiero po pytaniu, czy oficjalnym stanowiskiem Rady jest to, że organizacja pożytku publicznego zajmująca się hałasem nie może przedstawić swoich danych na posiedzeniu poświęconym hałasowi. Wtedy okazało się, że oczywiście może, i prezentację jednak udało się podłączyć.
Po posiedzeniu Rada dała nam tydzień na przygotowanie rekomendacji. Dzięki współpracy z Miasto Jest Nasze zdążyliśmy. 15 października 2024 r. razem z MJN przedstawiliśmy dokument obejmujący m.in. fotoradary akustyczne, strefy ciszy, zdefiniowanie hałasu impulsowego i ograniczenie czasu funkcjonowania ogródków gastronomicznych.
Nam dano tydzień. Sama Rada potrzebowała dwóch lat, żeby ostatecznie skapitulować przed problemem.
To jest kwestia odpowiedzialności
Chcemy nazwać to wprost: chodzi o odpowiedzialność. Za zdrowie mieszkanek i mieszkańców, którzy nie mogą się wyspać, bo pod ich oknami co noc przejeżdżają pojazdy z modyfikowanymi wydechami. Za możliwość regeneracji sił psychofizycznych w parkach, w których – jak pokazały nasze pomiary – żaden z badanych nie spełnia kryteriów strefy ciszy. Za miasto, które w naszym raporcie „Hałas pod czy poza kontrolą?” otrzymało 9 na 27 punktów i ocenę „poza kontrolą”.
Jasne – popieramy większość postulatów zapisanych w projekcie stanowiska. Metodyki pomiaru hałasu impulsowego czy podstawa prawna dla fotoradarów akustycznych są potrzebne. Apel do rządu nie zdejmuje jednak z miasta odpowiedzialności za to, co może zrobić samo, i to już dziś:
- wpisać warunki akustyczne do umów dzierżawy terenów miejskich i do zezwoleń na imprezy masowe,
- przygotować uchwałę na podstawie art. 157 ust. 1 Prawa ochrony środowiska,
- wyznaczyć i chronić obszary ciszy, czego wymaga wyrok TSUE przeciwko Polsce z 2023 r.,
- uruchomić stały monitoring hałasu i pilotaż kamer akustycznych, aby ułatwić Policji wszczynanie dochodzeń, opartych na twardych dowodach – zamiast sugerowania, aby mieszkańcy, którzy nie śpią z powodu ciągłych hałasów, biegali nocą z telefonem w ręku za szybko poruszającymi się pojazdami i wysyłali to na Stop Agresji Drogowej (sprawdziliśmy – skuteczność Policji w tym zakresie zerowa),
- ograniczać nocny ruch najbardziej hałaśliwych pojazdów, tak jak walczy o to Gdynia,
- uregulować hałas z ogródków gastronomicznych w godzinach nocnych, jak to robi Kraków,
- postawić sobie mierzalne cele redukcji hałasu i rozliczać je publicznie.
Rozwiązania są na wyciągnięcie ręki
Jeśli miasto nie wie, jak zarządzać hałasem, powinno słuchać tych, którzy to wiedzą. A tych jest wielu:
- organizacje pozarządowe i ruchy miejskie, które od lat dokumentują problem i przygotowują rekomendacje,
- ośrodki akademickie i eksperci od akustyki, zdrowia publicznego i projektowania przestrzeni,
- polski producent sprzętu pomiarowego Svantek oraz działający w Polsce dystrybutorzy rozwiązań Sorama (z Krakowa) i NTi Audio (w samej Warszawie), którzy mogą pokazać kamery akustyczne i systemy monitoringu w praktyce,
- polscy rzemieślnicy, którzy wyplatają wiklinowe ekrany akustyczne dla Danii,
- przedstawicielstwa dyplomatyczne państw, które traktują hałas jak realny problem zdrowotny. Ustępujący ambasador Luksemburga powiedział nam w 2025 r., że Warszawa jest jednym z najgłośniejszych miast, jakie odwiedził, a zna także Nowy York i New Delhi.
Wiedza, sprzęt i ludzie są na miejscu. Brakuje decyzji.
Nie chodzi o politykę
Nasze stanowisko nie jest głosem w żadnym sporze politycznym. Nie popieramy ani nie zwalczamy żadnej opcji, a hałas – a więc zdrowie publiczne – nie powinien być amunicją w kampaniach, powinien być elementem, który łączy różne partie niezależnie od ich aspektów światopoglądowych. Zmiana osób na stanowiskach nie rozwiąże problemu, jeśli żaden lokalny polityk nie podejmie tematu na serio już teraz. Oczekujemy od władz miasta – obecnych i przyszłych – że zaczną traktować hałas jako problem, od którego zależy to ile wydajemy na leczenie, jaką przyszłość będą miały dzieci oraz czy Warszawianki i Warszawiacy będą dalej umierać parę lat wcześniej niż mieszkańcy innych stolic europejskich, w których walka z hałasem dzieje się na prawdę a nie na papierku urzędowym.
Pomimo, że fizycznie nie mieszkamy już w Warszawie – wybraliśmy cichsze miejsca w Polsce do życia, to dalej jesteśmy gotowi do współpracy, tak jak w 2024 r. Tylko tym razem oczekujemy, że ktoś po drugiej stronie będzie chciał nie tylko słuchać, ale i faktycznie działać.
Do pobrania:
- Projekt stanowiska Rady m.st. Warszawy (druk nr 187, 27.08.2026) – [ZOBACZ PDF]
- Pełne stanowisko Instytutu Ekologii Akustycznej [ZOBACZ PDF]
