Tor Poznań – pytamy, słuchamy, szukamy równowagi

Sprawa zamknięcia i ponownego otwarcia Toru Poznań poruszyła całą Polskę. Jako Instytut Ekologii Akustycznej postanowiliśmy nie komentować na gorąco – lecz najpierw zadać pytania tym, którzy mają odpowiedzi. Dziś wysyłamy zapytania do sześciu instytucji i podmiotów zaangażowanych w tę sprawę.

Sprawa Toru Poznań to nie jest prosta historia „złych urzędników” ani „złośliwych sąsiadów”. To historia, w której różne, równoległe i uzasadnione interesy społeczne – prawo do ciszy i zdrowia oraz prawo do uprawiania sportu i rekreacji – zderzają się w sposób, który wymaga systemowych rozwiązań, a nie jednorazowych decyzji administracyjnych.

Jako organizacja od lat zajmująca się problematyką zanieczyszczenia hałasem i budowaniem świadomości akustycznej – uważamy, że ta sprawa zasługuje na rzetelną, wielostronną analizę. Nie na polaryzację.

Czego chcemy się dowiedzieć

Wysłaliśmy zapytania w trybie udostępnienia informacji publicznej oraz pytania dziennikarskie do sześciu adresatów:

• Główny Inspektor Ochrony Środowiska – pytamy m.in. o przebieg postępowania, działania naprawcze zarządcy toru, dane pomiarowe (w tym hałas impulsowy i niskoczęstotliwościowy, w szczególności wartości L_Amax oraz L_Cmax) oraz podstawę prawną wstrzymania wykonania decyzji z 15 kwietnia 2026 r.
• Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Poznaniu – pytamy o historię skarg i kontroli dotyczących hałasu z Toru Poznań (w tym dane ze stacji pomiarowej przy ul. Magazynowej w Przeźmierowie od 2009 roku), o szczegóły postępowania I instancji, o działania zarządcy toru w toku postępowania oraz o współpracę z samorządem i jednostkami akademickimi przy ocenie oddziaływania akustycznego.
• Urząd Miasta Poznania – pytamy o decyzje planistyczne, które doprowadziły do zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie toru, o analizy akustyczne (lub ich brak) w procesie uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, o współpracę z WIOŚ i Politechniką Poznańską, oraz o to, czy ktokolwiek próbował mediować ten konflikt zanim eskalował.
• Ministerstwo Sportu i Turystyki – pytamy o podstawę merytoryczną interwencji, plany legislacyjne dotyczące wyłączenia obiektów sportowych spod norm hałasu oraz o to, czy zamiast znoszenia norm rozważano utworzenie funduszu wspierającego obiekty sportowe w inwestycjach akustycznych.
• Ministerstwo Klimatu i Środowiska – pytamy o korespondencję z resortem sportu, o koszty zdrowotne hałasu w Polsce oraz o ryzyko precedensu legislacyjnego przy sukcesywnym wyłączaniu kolejnych kategorii obiektów spod norm akustycznych.
• Automobilklub Wielkopolski (zarządca Toru Poznań) – pytamy o konkretne inwestycje w redukcję hałasu, próby mediacji z mieszkańcami, ewentualne dobrowolne ograniczenia operacyjne oraz o długoterminową wizję funkcjonowania toru w zmieniającym się otoczeniu urbanistycznym.

Nie interesuje nas udowadnianie, kto jest „winny”. Interesuje nas zrozumienie, jak do tego doszło – i jak sprawić, żeby nie dochodziło do tego w przyszłości. W Poznaniu, ale i w dziesiątkach innych miejsc w Polsce, gdzie obiekty sportowe, rekreacyjne czy przemysłowe sąsiadują z zabudową mieszkaniową.

Nie jesteśmy przeciwnikami motorsportu. Nie jesteśmy też bezwarunkowym rzecznikami zamykania wszystkiego, co hałasuje. Jesteśmy za zrównoważoną ekologią akustyczną – taką, która tworzy środowisko przyjazne ciszy, odpoczynkowi i zdrowiu, ale nie wyklucza potrzeb rekreacji, zabawy i realizacji pasji.

Chodzi o znajdowanie modeli, dróg, rozwiązań i procesów, które uwzględniają oba te elementy życia społecznego – oraz harmonijne współistnienie ze środowiskiem naturalnym, w tym ochronę obszarów Natura 2000 i rezerwatów przyrody przed zanieczyszczeniem akustycznym.

Do tego potrzebujemy czterech rzeczy:

• Edukacji – bo świadomość wpływu hałasu na zdrowie w Polsce jest wciąż dramatycznie niska.
• Braku polaryzacji społecznej – bo ani „zamykajmy wszystko”, ani „hałasujmy bez ograniczeń” nie prowadzi do rozwiązań.
• Otwartości na dialog – między zarządcami obiektów, mieszkańcami, samorządami, organami ochrony środowiska i naukowcami.
• Woli politycznej – zarówno na poziomie centralnym, jak i samorządowym – do tworzenia systemowych rozwiązań, a nie doraźnego gaszenia pożarów lub unikania odpowiedzialności za błędne decyzje.

Co dalej

Pełne stanowisko eksperckie Instytutu opublikujemy po otrzymaniu odpowiedzi od wszystkich instytucji. Przewidujemy, że zajmie to od 14 do 30 dni. Będziemy na bieżąco informować o przebiegu sprawy.

Pełna treść naszych zapytań – do wglądu poniżej:

• 📄 Zapytanie do GIOŚ [PDF]
• 📄 Zapytanie do WIOŚ Poznań [PDF]
• 📄 Zapytanie do UM Poznań [PDF]
• 📄 Pytania do Ministerstwa Sportu i Turystyki [PDF]
• 📄 Pytania do Ministerstwa Klimatu i Środowiska [PDF]
• 📄 Pytania do Automobilklubu Wielkopolskiego [PDF]

Podziękowanie

Dziękujemy redaktorowi Sebastianowi Kierzkowi z Radia 365 za zaproszenie do rozmowy i otwartość na przedstawianie sprawy Toru Poznań z różnych perspektyw. Takie podejście do dziennikarstwa – bez szukania winnych, z przestrzenią na niuanse – jest dokładnie tym, czego potrzebuje ta debata. Liczymy na dalszą współpracę, gdy otrzymamy odpowiedzi od instytucji i będziemy gotowi przedstawić pełne stanowisko eksperckie.